Ji aliyê berxwedana jinê ve jî meha Gulanê mehek e ku her rojê wê bi navê lehengan wate digire.
Di Gulanê de berxwedana jinê ya li dijî mêtingeran, bi Leyla Qasimê dest pê dike; Leyla Qasim yek ji sembolên girîng ên berxwedana jinê di dîroka Kurdistanê de ye. Leyla Qasim, dema ji aliyê rejîma Iraqê ve ber bi îdamê ve dihat birin, bi gotinên xwe yên ku “piştî min dê hezaran Leyla çêbibin”, wekî ku asta ku îro evîna azadiyê ya jinên Kurd gihiştiyê, diyar kir. Gelê Kurd ji bo ku keçên wan mîna Leyla Qasimê wêrek, berxwedêr û xwedî ruhê azad bin, navê Leyla li keçên xwe kir. Bêguman, keçên Kurd ên ku vî navî standin, ji bo lêgerîn û afirandina azadiyê xwedî îddia û israr bûn.
Yek ji şopînerên herî girîng ên vê mîratê jî Şehîd Mizgîn e; ew bi dengê xwe, bi têkoşîna xwe û bi şervanîtiya ku li dijî zordariyê di şexsê xwe de derxist holê, şopeke girîng li dîrokê hişt. Hozan Mizgîn hem ji pêşengên rêxistinkirina civakî ya jinên Kurd bû, hem jî ji pêşengên ordûbûna jinê bû. Hozan Mizgîn, bi pêşengiya xwe ya di rêxistinkirina gel de, bi fermandariya xwe ya xwedî îradeyeke pola, û bi kesayeta xwe ya hunerî, wateya rengîn a têkoşîna PKK’ê îfade dike û yek ji kesayetên jin ên herî bandorî di dîroka têkoşîna jinê de ye. Herçiqas ew hem di nav civakê de ji pêşengên rêxistinkirina jinê bû, hem jî di refên gerîla de ji pêşengên ordûbûn û fermandarbûna jinê bû, lê aliyê wê yê herî dilgirê her kes, kesayeta wê ya hunerî bû. Belkî jî çalak û serkeftîbûna wê, hem di nav civakê de hem jî di refên gerîla de, ji hêza hestên wê yên hunerî dihat. Ruhê wê yê hunerî dihate wê wateyê ku her karê xwe bi bawerî û bi hezkirin bike; nazikahiya wê ya hunerî jî dihate wê wateyê ku her karî bi kûrahî bifikire, plan bike û heta hûrgiliyên wê lê bi baldarî raweste. Hem kûrahiya baweriya wê, hem jî nêzîkatiya wê ya baldar û nazik li hember karê xwe, di her karê ku destê xwe avêtê de serkeftin anî; her wiha cihêtiya kesayeta wê û rengê jinê diyar kir.
Hin mirovan nas nekirin, an dereng nas kirin, bêbextiyeke mezin e. Ew tiştên ku kesên wan dîtine û nas kirine fêr bûne û standine, ewqas mezin in ku dikarin rê û rastiya meşa têkoşîna wan diyar bikin. Tiştên ku mirov belkî bi ezmûna xwe, hêdî-hêdî û bi salan fêr bibe, bi gotinek wan fêm dike û hêza avêtina gaveke mezin li xwe dicivîne. Lê hevaltiya PKK’ê ji dîrokê û ji me re nîşan da ku nasîn û fêmkirin tenê ji dîtina rû bi rû pêk nayê. Ya girîng ew e ku mirov bi çavê dil, rasttir bê gotin bi çavê dilê azadiyê binêre û fêm bike. Di vê wateyê de, ji bo Hozan, fermandar û şoreşgera jin Mizgînê, tiştên gelek hene ku mirov dikare ji stranekê jî fêm bike û fêr bibe. Dengê wê yê ku dengên wê bîhna dîrokê didin û li dijî zordariyê serhildanê dişewitînin, xwe ji berê ve her dem perçeyek ji jiyana gerîla ye. Rêber Apo got: “PKK straneke neqediyayî ye, helbestek e.” Ger em jiyana PKK’ê wekî herikîna stranekê bigirin, ew yek ji wan e ku vê jiyanê tijî-tijî, bi germiya herî zêde û bi coşê herî mezin jiyaye. Ger em ji aliyê strankirina PKK’ê ve jî bigirin, ma heye kesek ku bi qasî stranên wê PKK’ê bi dilsozî rave bike, germiya hevaltiyê, welatparêzî û wateya berxwedanê bibêje? Stranên wê wekî ku îro tên gotin, dilê me germ dikin, PKK’ê vedibêjin û mirovan ber bi PKK’ê ve dikişînin.
Huner, wêrekiya derbirîna hestên herî kûr û herî dilpak e ku di quncikên herî veşartî yên dil de hatine veşartin. Her kes nikare wan bîne ziman, ji ber ku ev bi wê ve girêdayî ye ku dil çi hestan di quncikên xwe yên kûr de dihewîne. Vaye hunermendbûn ev e: derbasbûna ji hestên ferdî û xweperest û karîna ku mirov xwestek, êş û hêviyên civakekê di dilê xwe de bihewîne. Her ku xwestek û hestên di dil de bilind dibin, ewqas jî diyar dibe ku hunermend êdî tenê yê xwe nîne, yê tevahiya civakê ye û bi hemû nirxên civakî re yekbûye. Ji ber vê yekê civak jî di kesayeta û têkoşîna wî/wê de dibîne ku divê çawa xwe, kok û nirxên xwe bijîne û biparêze. Civak wê wekî zimanê xwe, hesta xwe û aqilê xwe dipejirîne. Bingehê ku huner di dirêjahiya dîrokê de rêbazeke berxwedanê ya civakan bûye, ruhê hunermendan ê bi civakê re yekbûyî û aliyê wan ê pêşengiya civakî ye. Hunermendê rast ew e ku rastiya ku dîtibe, çi bedel dibe bila bibe, wekî prensîba hunermendiyê biparêze. Hunermendiya ku di şexsê Şehîd Mizgînê de şênber dibe, em dikarin wisa pênase bikin. Helwesta wê helwesta hunermendekê ye ku êşên civaka xwe ji kûrahiya herî zêde hîs dike, rêya derbasbûna wan digere û pêşengiya vê lêgerînê dike.
Hozan Mizgîn di heman demê de ji damezrînerên YJWK’ê ye; YJWK yekem nasnameya rêxistinkirî ya tevgera azadiya jinên Kurd bû. Ew hem bi hişmendiya azadiyê, hem jî bi dengê xwe yê hestyar ku ji kûrahiya dîrokê tê, di rêxistinkirina jinên Kurd de roleke mezin lîst. Ew ji fermandarên destpêkê yên ordûbûna jinê bû; li her cihê ku çû, bi fedakariyê, moral û kedê xwe di dilê gel û hevalên xwe de cih girt. Çawa ku di xebatên gel de bû, di refên gerîla de jî bi xweşikahiya dengê xwe û nazikahiya hunera xwe pêşengiyê berdewam kir. Di demeke ku şer herî germ bû û dijmin berî ku gerîla li tevahiya Kurdistanê cihgirtina xwe kûr bike, siyaseta tunekirinê dimeşand, Şehîd Mizgîn wekî fermandara eyaletê pêşengiya têkoşînê kir. Ew, çawa ku di ordûbûna jinê de, wisa jî di fermandarbûna jinê de, ji jinên mînak û pêşeng e.
Îro jin wekî parêzvanên herî tûj ên têkoşîna demokrasiyê, bêyî ku li ber tu zextî serî ditewînin, têdikoşin. Li hember siyaseta tunekirin û înkarê, cihgirtina jinê roj bi roj kûrtir dibe. Di roja me ya îro de, ku tevgera jinê ji meydanan heta çiyan pêşketinên mezin pêk aniye, meydan û çiya hîn jî bi stranên wê vedeng didin.