Gerilayê Kurd Mezlûm Azerî piştî ku parêznameya Rêber gelê Kurd Ebdulah OCALAN ya “parastine gelekî” dixwîne, bandor dibe, berê xwe dide çiyayên Kurdistalne û di pevçûneke navbera artêşa Tirk û gerila de jiyana xwe ji destdide.
Mezlûm Azerî yê bi navê Yahya Musazade sala 1988 an li Xoy tê dinê. Ji Eşîra Musazade ye û bi aslê xwe Azerî ye. Mezlûm Azerî hem dixwîne, hem jî dixebite. Berî ku tevlî nava refên gerila bibe li malê ajovan e. Di temenekî biçûk de bavê xwe wendadike û destbi xebtandine dike, lê belê di heman demê de xwediyê lêgerînên kûr e. Lêgerînên wî yên jiyaneke azad û yekbûna gelan, wî ber bi çiyan ve dibe. Ciwanekî Azerî ye, danûstandina wî bi Kurdan re nîne, ziman û çanda gelê Kurd nasnake, lê belê tevlî nava refên gerila dibe. Ev rewşeke balkêşe û vê pirsê tîne bîra mirov; gelo Mezlûm Azerî gerila çawa naskiriye û çawa berê xwe daye çiyan? Gerilayê Azerî Mezlûm bi rêya birayê xwe parêznameya Rêberê gelê Kurd Ebdulah OCALAN ya ‘ PARASTİNE GELEKÎ’ dixwîne û bi kesayeta Rêberê gelê Kurd bandor dibe. Weke ku ji hevalên xwe re behskirî, wî çend caran parêzname ‘Parastne Gelekî’ dixwîne û bersiva lêgerînên xwe yên azadiyê û yekbûna gelan di wê parêznamê de dibîn e.
Li Herêma Zagrosê Gerilayetî Dike
Mezlûm Azerî sala 2006 an li Mako tevlî nava refên gerila dibe. Destpêke şervantiya xwe ya nû li herêma Qendîl dibîne. Zimanê Kurdî nizane û fêmnake, tenê zimanê Farisî dizan e. Heyanî ku xwe fêrî zimanê Kurdî dike, di danûstandina bi hevalên xwe re gelekî zehmetî dikişîn e. Di demekî kin de ku nayê texmîn kirin fêrî zimanê Kurdî dibe. Pêre jî gelek pêşketine bi xwe re dide çêkirin. Gerilayên ku wî nasdikin, gava wî piştî salekê dibînin, balkêş dimînin ku ew qasî pêşketin bi xwe re dane çêkirin. Mezlûm Azerî tişta ku pê bawer dike, di piratîke de pêktîne. Di Piratîkê de gelekî zêde pirtûk dixwîne, diçe kuderê di çentê wî de pirtûkên Rêberê gelê Kurd Ebdulah OCALAN hene. Meraqe wî ya naskirine gelê Kurd hêzeke mezin dide wî ku xwe perwerde bike. Di wezîfe û çûyîna çalakiyan de li pêşe, ji ber vê yekê di tektîkên şer de dibe xwediyê tecrûbeyên mezin. Her gerilayekî/e ku wî nasdike, di nava axaftina xwe de behsa hezkirine wî ya jiyanê dikin. Di jiyanê de bê denge, û kesayetekî pijiyayî ye. Tevlîbûna wî ya perwerdê, çûyîna wî ya çalakî û wezîfeyên herî zor, bala herkesî dikişîne. Herkes dixwaze bi wî re biçe wezîfeyan. Çavkaniya serkeftina wî ya di wezîfeyan de, pêkanîna wî ya rêzikên gerila ye. Gerilayekî ku wî nasdike bîranîneke wî ya çûyîna çalakî weha bibîrtîne “ di çalakiyê de ew BKC î bû, gava ku çalakiyê destpêkir, çeka wî sekinî û nema xebitî. Ji qehra re heftiyekê xwarin nexwar û zehf acizbibû. Her çiqasî hevalan dixwestin wî ji vê rewşê derxînin, xwe nedida qenaet kirin û ew kêmasî ji xwe re nedipejirand. Hevalê Mezlûm di karê xwe de gelekî hesas bû û jidil dixebitî. Gava ku diçû nava gel, di sekna xwe de giraniya PKK ê dida hiskirin. Ji ber vê yekê dayîkekê digot Mezlûm kurê min e. Di nava gel de gelekî dihate hezkirin.”
Di Şer De Gerilayekî Cesûr û Fedakar e
Mezlûm Azerî bi taximeke hevalên xwe re li Geliyê Zap gerilayetî dike. Taxima wan bi hêzên artêşa Tirk re, yên ku derketine operasyone, dikevin nava pevçûnê de. Gerila gava ku dikevin pevçûnê de xwe dikin gurûp û ji hevdû belavdibin. Mezlûm Azerî û gerilaya bi navê Sila Wan bi hev re dimînin û bi leşkerên Tirk re şerdikin. Sila Wan di pevçûnê de jiyana xwe ji destdide, lê belê Mezlûm Azerî ji serê xwe perçe dixwe. Ji bona ku hevalên wî xwe ji çemberê derxînin, parastine wan dike. Mezlûm Azerî di pevçûnê de rêya xwe şaşdike û dikeve nava leşkerên Tirk de. Leşkerên Tirk gava ku Mezlûm Azerî dibînin, bê rehmet wî ji ling heyanî serê wî gulebaran dikin. Gava ku gerilayê Azerî Mezlûm jiyana xwe ji destdide, gel gelekî bandor dibe, ji ber ku di nava gel de dihate naskirin. Mezlûm Azerî bi çend hevalên xwe re li Colemergê tê veşartin.
Dunya Cemîl
- Ayrıntılar
Gerilaya Kurd Hedar Efrîn, di temenkî biçûk de tevlî nava refên gerila dibe. Gerilayetî li gelek herêman dike û li Geliyê Zap jiyana xwe ji destdide.
Hedar Efrîn ya bi navê Hanîfe Alî sala 1982 an li Halap hatiye dinê. Dibistana navîn bi dawî kiriye û dev ji dibistanê berdaye. Malbata wê welatparêzin, kadroyên PKK ê nasdike û sala 2001 an tevlî nava refên gerila dibe. Piştî ku li herêma Qendîlê perwerdeya xwe ya şervantiya nûdibîne derbasî herêma Zagros dibe. Heyanî ku fêrî Zagros dibe û tecrûbeyên wê yên gerilayetî çêdibin, gelekî zehmetiyan dikişîne. Ew zor û zehmetî girêdaneke wê ya kûr bi Zagros ve dide çêkirin. Hedar Efrîn ji bêhna axa zagros, ji bedewbûna av û çiyayên wê sermest dibe. Gava ku min li ser Hedar Efrîn lêkolîn kir, hemû gerilayên xort û jin yên ku pêre jiyankirine, li ser hezkirine wê ya Zagrosê nivîsandine.
“ Pêwîste Em Bersiv Bidin Pêvajoyê û Xwedî Li Rêber APO Derbikevin”
Hedar Efrîn ya ku evîndara Zagrosê ye, bi çûyîna bakur dixwest erkê xwe bi cî bîne. Hemû gerilayên li çiyan dijîn, hesreta wan ya çûyîna bakur heye, lê belê gelek ji wana berî ku biçin bakur jiyana xwe ji dest didin û nagihîjin hesreta xwe, Hedar Efrîn jî negihîşte hesreta xwe ya dîtine bakur. Çend salan li Zagros dimîne, piştre li Akademiya Hakî Qerar dewreyeke perwerdeya bîrdozî dibîne. Armancê wê ewe ku derbasî Cûdî bibe, lê belê diçe Şikefta Birîndare ya girêdayî Zapê. Hedar Efrîn di jiyanê de bê denge, lê belê hêza wê ya moralê di wezîfe û di demên zor de dertê holê. Ji bona alîkarî bide hevalên xwe, xwedî hewldanekî mezin e. Xemgîniya çavên wê, sîmeyên wê yên zarokî ti carî ji bîra hevalên wê naçe.
Di Pevçûne De Jiyana Xwe Ji Destdide
Hedar Efrîn di piratîkê de berpirsyarê taximê ye. Piştî Şikefta Birîndare derbasî Cîlo dibe. Li wêderê gerilayetî dike, piştre bi pêşniyarê xwe vedigere Geliyê Zap. Roja 14 meha Eylûlê sala 2009 an artêşa Tirk li ser gurûpeke gerila baskin dikin. Hedar Efrîn û hevalên wê bi leşkerên artêşa Tirk re dikevin nava pevçûnê de. Heya ku jiyana xwe ji destdidin şerdikin. Hedar Efrîn bi heft hevalên xwe re jiyana xwe ji destdide.
- Ayrıntılar
Dembaş Heftenîn ezê îro li te guhdar bikim, ma tu ji min re behsa zarokên xwe yên delalî nake? Bi qasî ku min bihîst gelek mirovên ku ji ava te vexwarine û bûne perçek ji suruşte te, di hembêza te de xewdikin û îro li ser goristana wan kulîlkên hêviyê şîndibin. Gerilayê ku di bin darên geliyê Pisaxa de jan ji kûrahiya dilê xwe dikişandin, bedena wî di nava xwînê de mabû, dîsa jî riwê wî bi ken bû, ma qey nayê bîra te. Ma te jibîrkiriye çîroka wan lehengan anîne ser ziman, erkê te ye. Ma tu nizane em ji wan pehlewanan fêrî jiyanê dibin. Ez dizanim behsa wan kirin dilekî qewîm dixwaze, hevaltiyeke durust û girêdaneke bi rêgez dixwaze, lê belê jibîrneke ewê rêya rast nîşanî me bidin û kokên wijdanê di me de avabikin. Ji êşa ew anîne ser ziman netirs e.
Belê gerilayên hêja bila mirovên ku dilê wan germ, çavên wan vekirî û xwedî li bîranîna van hevalên şehîd derbikevin li min guhdarbikin. Yek ji gerilayên ku gerilayetî li asoyên çiyayên min kir, bedewbûna min jidil hîskir û bû perçek ji min, hevalê Cîger Guyî bû. Bi salan bi êş û zehmetiyên min re bû heval.
Hevalê Cîger sala 1993 an tevlî nava refên gerila bû, temenê wî gelekî biçûk bû. Li Uludera ku lehengan dafirîne ji dayîkbibû. Li ser wê xaka ku bindestiyê napejirîne û di ruh de azad dijî, mezinbibû. Zarokekî kêrhatî ye, bala herkesî dikişîne û şeydayê welatê xwe ye. Çawa dibihîse gerila ji bona azadiya welat li çiyan ditêkoşin ew jî biryar dide û hatine çiyan çêtir dibîn e. Bejna hevalê Cîger kin bû, çavên wî diperiqîn, bê ku baxive di çavê xwe de gelek rastî îfade dikirin. Mirovên ku ji êşan fêmdikin anceq dikarîbûn çavên wî bixwînin. Her hezdikir wê kefiya xwe ya reş û spî bavêje sukra xwe, birastî ew cemedana reş û spî gelekî li bejna wî dihat. Bi hezkirina xwe ya jiyanê herdem ji min re digot “ emê biserbikevin û tê xakeke pîroz were naskirin. Dilê xwe negire herdem cihê te di dilê gerila de heye.” Bi salan hevalê Cîger bê ku dudilî bijî ked dida, hedana wî nedihat ku tevlî çalakiyan nebe. Azweriya wî ya fêrbûna jiyanê mîna agir gur bû û bi zeman re diherikî. Kesekî nikarîbû li pêşiya aşka wî ya jiyanê bibir e.
Hevalê Cîger sala 1995 an di çalakiyekê de pêlî mayînekê kir û lingekî xwe wendakir, wê demê dilê min birîn bû, ez tirsiyam ku ji min dûrbikeve. Min lawê xwe nasdikir û min dizanîbû wê li berxwebide. Piştî ku hevalê Cîger birîndar bû, operasyona PDK ê û artêşa Tirk bi hev re destpêkir û neh rojan dewamkir. Heval neçar man ku hevalê Cîger û hevalekî dîtr di şikeftekê de veşêrin. Derman di destê hevalan de nînbû ku birîna wî derman bikin. Ji rewşa xwe raziye û gazinc nake çima birîndar bûye. Moral dide hevalê li kêleka xwe. Her çiqasî birîna wî girandibe û kurm didine, ew xwe radestî mirine nake. Heval texmîn nakin ku hîna hevalê Cîger jiyandike û dibêjin “ Hevalê Cîger gelekî xwîn wendakiriye û birîna wî nehatiye derman kirin, teqez şehîd ketiye.” Di kêliya heval diçin şikeftê û dixwazin bi hevalê Cîger ve biçin, hevalê Cîger bi saxmayîna xwe ve hêza îrade bi hevalan dide naskirin. Tişta balkêş çi bû; heval ji moralê wî matmayî dimînin û gelekî dilşad dibin ku hevalê Cîger şehîd neketiye. Hevalê Cîger bi wê heyecana Rêber APO dîtin, berê xwe dide rojavayê Kurdistane. Dilê wî şêtbûye, kesek nikare rêya wî bigire, sînoran bi lingekî qutdike, dizane wê hesreta xwe ya bi salan bijî. Xatirê xwe ji min nexwest, dizanîbû bê min nikare bijî.
Di sala 1996 an de xwe amadekiribû ku biçe Botane, hevalan destor neda û dîsa vegeriya warê xwe. Dilê min dişewitî gava ku min wî bi lingekî didît, dîsa jî mîna berê ez tenê nedihiştim. Qul bi qul li çiyan, li dol û li newalên min digeriye. Hedana wî nedihat ku di cihê xwe bisekine. Ji bona ku hevalên wî nekevin zoriyê de herdem bi tedbîr bû. Serkeftine dijmin ji bona wî mirin bû, lê belê binkeftine dijmin ji bona wî rêgez bû. Dilê wî ranedikir ku hevalên wî birçî bimînin, yan jî êş û zorî bikişînin. Sala 1998 an êrîşên dijmin li ser gerila gelekî dijwar bûn. Bi taybet rêyên arzaq anînê, hemû hatibûn girtin. Hevalê Cîger bêçare nemabû, aşên gundiyan yên li geliyê Pisaxa çak kirin, ce û genim ji bona hevalan dihêrand û arzaq li hemû yekîneyên hevalan belavdikir. Rêya serkeftine dijmin bi jêhatîbûna xwe dixetimand. Bi vê jêhatîbûna xwe cihê xwe di dilê hemû hevalên xwe de çêdikir. Xizmetkirine hevalan ji bona wî moral bû. Piştî sala 1999 an rêveberiya rêxistine biryar da ku hevalên nesaxiyên wan hene û birîndarin wan rêke cihên dîtir. Lê belê kî dikare hevalê Cîger bide qenaet kirin ku ji çiyan dûrbikeve? Dûrketine ji çiyan, ji bona wî mirin bû. Dilê min rehet bû, min dizanîbû dost û hevalê min ji min dûrnakev e.
Rojekê dengê teqînekê cîgera min şewitand. Janeke ku dawiya wê nîne dilê min girt û berneda. Gelo min hîsdikir dostê min nefesa xwe ya dawiyê dide. Hevalê Cîger berbi êvarî ve dixwaze muhabere bike, pêlî mayînê dike û lingê xwe yê dîtir jî wendadike. Heval hemû direvin û diçin bi hewara hevalê Cîger ve, herkes bandor dibe. Hevalê Cîger di nava xwînê de maye, dîsa jî ew moral dide hevalan û dibêje “ heval tiştek nabe, lingên min herdu mîna hev lêhatine.”
Heval wî dadixin geliyê Pisaxa. Hevalê Cîger herdem bi hevalan re daxive. Nikare xwarinê bixwê û tenê çixare vedixwê. Heval dixwazin wî rêkin derve, rê hemû girtîne û dijminê hov destor nade ku dostê min ji mirine bifilite. Hevalê Cîger dizane ew kêliyên dawiyê ne ku bi hevalên xwe re bijî û naxwaze ji çiyan dûrbikeve, du rojan liberxwedide û bi rûkenî di roja 26.6.2001 an çavên xwe dide ser hev. Du rojan kêlî bi kêlî min êşa dostê xwe Cîger hîsdikir, li berçavê min bi zorê nefes dikişand. Di xaka min de hate veşartin û bi rondikên çavên min kulîlkên li ser gora wî avdan. Piştî çend salan hevalan goristana şehîdan bi navê hevalê Cîger çêkirin û di konferansa HPG ê yê yekemîn de hevalê Cîger sembola kedê tê îlankirin.
Belê gerilayên hêja min pirtûka hevalê Cîger careke dîtir vekir û çîroka wî bi were parvekir. Lê belê hêviya min heye ku hûn xwedî li bîranîna wî derbikevin.
Hevalên wî yên rê
- Ayrıntılar
Min hevala Sorxwîn li Botanê nas kir. Lê berê wê jî, min gelek li ser hevala Sorxwîn bihîstibû. Bi hinek taybetmendiyan hertimî qala hevala Sorxwîn ji min re hatibû kirin. Yek ji taybetmendiyên wê yên ku herî pir bala min kişandibûn, hevaltî, heskirina wê ya ji mirovan re û fermandariya wê bû. Di vê yekê de jî gelek hevalan, qala hevala Sorxwîn ji min re kiribûn.
Demekê mayîna min li gel hevala Sorxwîn çêbû. Ez bi xwe jî gelek bextewar bûm ku çûm cem hevala Sorxwîn û min pêre jiyan kir. Min ji xwe re got ku ez pir bextewarim ku dibin venêrîna fermandarekê mîna hevala Sorxwîn de dixebitim.
Tiştên ku hevalan li ser hevala Sorxwîn ji min re gotibûn, hemû jî rast bûn. Min gelek dixwest hevala Sorxwîn nas bikim, ji bo wê jî di jiyanê de bala min hertimî li ser hevala Sorxwîn bû. Min dît ku hevaleke taybet e û xwedî taybetmendiyên cudane. Hevaltiya xwe cuda ye. Bi hevalên Elewî re ez qet nema bûm. Min kesayetên Elewî nas nedikirin. Ez tenê bi hevala Sorxwîn re mam. Hevalan qala hevalên Elewî dikir. Di kesayeta hevala Sorxwîn de jî, min gelek mereq dikir ku bibînim.
Hevala Sorxwîn xwedî taybetmendiyekê wisa bû ku hemû hevalan dixwest cihê ku hevala Sorxwîn lê fermandar e, di bin venêrîna wê de kar bike. Ev bextewariya ku ez li gel wê bimînim min jî bi dest xist. Dibin venêrîna wê de, me zivistanekê xweş derbaz kir. zivistaneke tije heskirin, tije hêvî, tije perspektîf, tije tekoşîn bi hevre dimeşiya.
Hevala Sorxwîn, heval bû. Ji ber dixwest her hevalekê ji hundir de nas bike û li gorî wê nêzîkatiyekê raber bike. Hem di warê meriyetê de, hem di warê kesayet de, fermandarê şer bû. Di her qadê de pêşeng bû. Di hemû zor û zehmetiyan de li pêş bû. Ji hemû karî re xwe dida pêş. Di hemû tevgerên wê de hêz û arîşen dida derdor.
Qala hevala Sorxwîn kirin, geleke zehmet e. Ji ber hevalên mîna wê pir kêm tên dîtin û nabe bextewariya her mirovekê bi wana re jiyan bike. Herî zêde jî, ev sekna wê bandora xwe li ser kesayetê min kir.
Li himberî jiyanê pir bi kelecan bû. Ji xwezayê re wateyekê mezin dida. Ji xwezayê pir hesdikir û dixwest dinav de bigere û bimeşe. Kesayeteke dijraber bû. Di nava perwerdê de jî tevlîbûneke xwe ya zêde û bi fêm kirin nêz dibû. Hem xwe perwerde dikir û hem jî hevalên xwe. Hem li qadên perwerdê, leşkerî, meriyet û di hemû aliyên kesayeta wê de taybetiyekê di hate dîtin. Ev sekinandina wê bala her hevalekê dikişand. Her kes dixwest cem hevala Sorxwîn bimîne. Bi hevala Sorxwîn re jiyan bike.
Ji bo rêxistin û YJA STAR ê, hevala Sorxwîn windahiyekî mezin bû. Şahadeta hevala Sorxwîn, tenê weke şahadetekê di vê mirov negire dest. Ji ber bi şêwazê fedayitiyê gihişt merteba şahadetê. Di qadên herî zor de, ji bo rizgar kirina rêhevalên xwe, xwe feda kir. Li qadên tekoşînê yên Botanê de koçî cîhana nemiriyê kir.
Di pêngava yekê Hezîranê de li qadên weke Besta yê de cihê xwe girt. Yeke yek fermandariya van qadan, girt li ser xwe.
Di pir aliyan de role xwe leyîst. Di operasyona Besta ya 2005’an de rolekê mezin leyîst. Hişyariyekê mezin û pêşengtiyekê mezin kir. Dema ku hevalekê dibin venêrîna hevala Sorxwîn de şehîd biketaya, ji xwe re maf nedidît. Ji bo ku tola wan hevalan hilîne, bersivekê ji şahadeta wan re bide, diket nava hewldanekê mezin. Ne bibûna bersiv di warê wijdanî de rihet nedibû. Çi qasî bi xebitiya jî têr nedît û dixwest tiştên hîn mezintir ji bo hevalên şehîd bike.
Gihiştina merteba şahadetê bûyerekê pîroz e. Lê tenê bi gotina şehîd ketin, ne bes e. Tola hevalên xwe rakirin, wana di jiyanê de dana jiyan din, li ser wan axaftin kirin û wana dayîna nas kirin, xalekê girîng e. Pêwîst dike hişyariyekê me hemû hevalan di vî warî de hebe.
Ji bo min jî gelek zehmet e ku dema li ser hevalekê şehîd diaxivim. Ev yek di hevala Sorxwîn de pir li pêş bû. Ji ber ku danasîna rêhevalên xwe, weke deynekê li ser milê xwe di dît. Bi vê felsefê nêzîkatî dida çêkirin. Ji bo min yeke yek taybetmendiyekê ku hertimî ji bo xwe mînak digrime. Hem hevala Sorxwîn û hem jî grubekê ku pêre şehîd ketin, gelek taybet bûn. Hevaltiya wan ya di jiyanê de, bedewiyên wan geleke cuda bû.
Yek ji hevalên ku bi hevala Sorxwîn re şehîd ketin hevala Adar bû. Hevala Adar em bi hevre tevlî rêxistinê bibûn. Hevala Adar kesayetekê di warê heskirinê de, tekoşînê de, di warê sekinandina xwe de, xwestekê xwe yê ji meriyetê re mînak bû. Bi ruxmê ku dema tevlî partiyê bû biçûk jî bû, lê ti carî ji berpirsyarî, ji têkoşînê nereviya û barê rêxistinê girt li ser milê xwe. Di jiyanê de gelek dihat heskirin.
Hevala Axîn jî, hevaleke ciwan bû. Hevalekê xwedî hêz bû. Bi tekoşîna xwe di hate nas kirin. Hemû hevalên din jî yên li cem hevala Sorxwîn şehîd ketin, hemû jî mînak bûn. Şahadeta wê grubê, hemû jî bandorekê xwe yê mezin li ser min da çêkirin.
Di felsefeya rêxistinê de rêhevalên şehîd dana nas kirin, erkekê pîroz e. Em jî weke rêhevalên hevala Sorxwîn, ji bo tiştên di dilê hevala Sorxwîn de nîvî maye pêkbînin û xwedî li daxwaziya wê derbikevin, tekoşînekê mezin em ê bidin. Em ê di rêya wana de bimeşin heya hemû xwestek û daxwaziya wan pêktînin. Şer were xwestin em ê şer bikin, xebat were xwestin em ê bixebitin.
Hevala Sorxwîn hertimî di bîra me de ye û wê bimîne jî. Weke şexs jî ew di dilê me de jiyan dike. Di rojaneya xwe de jî hevala Sorxwîn gelek tişt anîbûn ziman. Sadebûna hevala Sorxwîn ya ji jiyanê re hêzekê mezin ji min re daye. Hêlaye ku em bi awayekê rast berbi berpirsyariyên xwe ve rabin. Bi vê boneyê di kesayeta rêhevala Sorxwîn de hemû şehîdên şoreşê bi bîrtînim û bejna xwe li himberî wan ditewînim.
Roza AFRÎN
- Ayrıntılar
gerîla de yek ji tiştên herî xweş bîranîn e. Ez jî dixwazim bîranîna xwe bi rêhevalên xwere parve bikim.
Di sala 2005’an de ji bo 30’ê Hezîranê salvegera şahadeta hevala Zîlan, me dixwest em çalekiyekê bikin. Ji bo em hedefa xwe bi awayekê serkeftî pêkbînin, rêveberî gihişt biryarekê.
Roja 30’ê Hezîranê bi taybet weke jin ji bo me rojekê pir girîng bû. Ji ber wê çendê hevala sorxwîn biryar da ku em keşfekê xweser bikin û çalekiya xwe pêkbînin. Ji bo em çalekî bikin, merc rihet bûn. Diviya bû me çalekiya xwe pêşiya roja 30’ê Hezîranê pêk bianiya. Me ji nû de bi awayekê têkuz keşfa xwe di ber çav re derbaz kir.
Di nava hevalên rêveberiyê de biryar hate girtin ku çar heval derbikevin ji bo keşfê. Di destpêkê de keşfê bikin û li gorî wê jî wê hêjmar were xwestin ku çalekiya xwe pêkbînin. Em çar heval bûn, hevala Sorxwîn, hevalê akîf, hevalê Çekjîn û ez bûm. Ji ber sedemê nas kirina min ji erazî re hebû, min jî dixwest tevlî çalekiyê bibim.
Em bi hest û evîna çalekiyê ber bi cihê keşfê de bi rêketin. Yek jê tişta herî pir bû sedem ku em bi hêrsa serkeftinê ber bi erkê xwe de biçin, xwesteka hevala Sorxwîn ya ji çalekiyê re bû. Berê 30’ê Hezîranê bi pênç rojan em ketin nava liv û lebatê.
Cihê ku me yê çalekî lê bikira, aliyê Şirnexê bû. Ji ber li wê derê hedef hebû. Me dixwest li wê derê çalekiyekê li gorî were xwestin, li gorî demê bikin. Keşfa me geleke bi reng derbaz bû. Hem tiştên komîk û hem jî yên xweş hebûn.
Erdnîgariya ku em têde bûn, pir rihet û nerm bû. Lê diviya bû me xwe ji gundiyan bi parasta. Dijmin jî pir nêzîk bû. Ji bo wê jî ji me dihat xwestin ku em rêgezên gerîlatî ya veşartîbûnê di asta bê kêmanî de pêkbînin. Me pêdiviyê xwe yên erzaq jî bi qasî têra deh yan jî panzdeh rojan bike, amede kir. Mercên Botanê jî diyar bûn. Erzaqê ku me bi xwere biribû jî, qelî, penîr û tiştên bi vî rengî bû. Bi tesadufî tiştên ku em biribûn hemû jî şor bûn. Cihê ku em ê biçûyanê jî ava xwe zêde nebû. Lê me got çi dibe bila bibe, pêwîst dike ku em hedefa xwe pêkbînin.
Çûndina me ya li wê derê, bi arîşeneke mezin bû. Ji malzemeyên leşkerî heya ku pêkanîna keşfê her tişt temam bû. Lê tişta kêm jî ava me tine bû. Hinek ava li gel me hebû, lê kêm bû. Me jî biryar da ku em bi vê ava kêm îdare bikin. Lê dîsa jî diviya bû ku me xwe bê çare nehêlaba.
Hevala Sorxwîn hertimî digot, ‘‘çûndina keşfê û pêkanîna wê, nîvê serkeftina çalekiyê ye.’’
Vê ya tam pêkanîndin, armanca me hemû hevalan bû. Di çûndina keşfê ya roja yekê de ti pirsgirêk derneket. Di roja duyem de, bûyerên komîk qewimîn. Li derdora me gundî hebûn, şivan hatin. Cihekê ku me xwe lê bi parasta pir zêde nebû. Lê dîsa jî em bi biryar bûn ku encama keda mezin ya di ber keşfê de hatiye dayîn bi serkeftina çalekiyê bi encam bikin. Ji bo ku em xwe ji gundiyan veşêrin, em ketin nava liv û tevgerê.
Hevala Sorxwîn got; ‘‘ di vê em herin li ser dara. Ger em neçin li ser dara hem leşker û hem jî gundî wê me bibînin.’’
Xwe veşartin û parastin dem ne dixwest, karê saniyeyan bû. Em hemû heval hilkişiyan ser darê. Hevalê Akîf û hevaleke din li erdê di nava darekê de xwe veşartin. Pez gelek li derdora me diçû û dihatin. Dengê pez û kuçikan gelek zêde bû. Lê li himberî vê, em bi cidiyet û tebatiyekê mezin bi ser erka xwe de çûn. Dijmin jî hat nêzî me û gundî bi xwe jî hatin binya me de sekinîn. Ferq kiribûn ku tevgerekê heye. lê pê dernexistibûn çi tevgere. Şivan gelek li derdorê me dizivirî. Di xwest ku ji mere bêje dijmin heye, baldar bin. Lê me jî dizanî bû ku ew gundî hem dost û hem jî dijminê mene. Ji lewra me bawerî neda û me li himberî wan bergira xwe bêhtir girt.
Keşfa me heya sê rojan dewam kir. Em her çar heval di erazî de man. Yek jê eraziyekê pir zêde dest nedida. Lê belê me wextê hemû bi hûrgiliyên çalekiyekê bi çi rengî em ê pêk bînin, me derbaz dikir. Ji bo wê jî em pênedihesiyan ku şev û rojên me bi çi rengî derbaz dibin. Roja din jî pir zêde em tî bûn. Xwarina me qelî şor, penîr şor bû. Êdî hewce bû ku me av jî bi ser vê xwarinê de vexwariba.
Hevalê Akîf got; ‘‘ez ê herim li ser kaniyê binêrim, di vê em av bînin.’’
Çûndina hevalê Akîf û hevalê Çekjîn sê seatan girt. Di van sê saetan de karîbûn av pey da bikin. Her du hevalan çend şeşal av anîn. Ev av têra me kir heya ku keşfa me bi dawî bû.
Nêzîkatiyên ku ji aliyê me de di hatin kirin, pir bi kêlî, bi coş û kelecan bû. Ji ber ku her diçû rojên me yên li darxistina çalekiyê nêz dibû. Her diçû weke ku em ê herin govendekê bigrin, xirûşekê mezin di dilê me hemû hevalan de hebû. Wexta mirov li nava çavê her hevalekê dinêrî, gernasiyekê mezin têde di hate dîtin. Ev jî dihêla ku coşa di hundirê me de zêdetir bibe.
Roja çaran em dîsa vegerîn cihê xwe. Di navbera me û cihê ku me dixwest em çalekî li ser bikin, pir zêde ne mesafeyekê dirêj bû. Rêya şevekê bû. Lê ji ber me pir bi dûrbunê meyze kiribû, çavê her hevalekê werimî bû. Her hevalekê hinekî bê xew jî mabû. Pir caran hevalê Akîf bi çav xewî ji rê derdiket, hevala Sorxwîn xew ve diçû û şiyar dibû. Ez û hevalê Akîf jî bi heman awayî bûn. Lê me dîsa jî digot, bi mîsogerî di vê em xemsar nêzîkê wezîfeya xwe nebin ku heya em gihiştin cihê xwe. Di şevê de em vegeriyan cihê xwe. Piştî wê diviya bû tam roja din em çalekî bikin.
Em çûn ku çalekî bikin. Me nîqaş kir, weke du gruban em ê lêxin. Gruba parastin û ya êrîşê. Lê hevalan di cih de nedît. Hevalan gotin, pêwîst dike ku li ser cadeyê em çalekiyekê teqemeniyê bikin. Di her saetên diyar de panzêr dihat û 12 leşker didanîn, 12 jî radikir û dibir. Me jî digot, di vê em li wana bidin û bi îsabet li hedefa xwe bidin. Lê belê, risk pir bû. Ji bo wê jî hevalan got em qumando daynin. Dîsa rêveberî nêrîn da û got, keşfekê pir xweş hatiye kirin, em obîsekê bi cih bikin û dema ku panzêr derbaz bû, têde biteqînin. Pir nîqaş çêbû ku kî biçe çalekiyê û kî bimîne. Karê hevala Sorxwîn yê rêxistinî derket, diviyabû biçûya Herekolê û pişt re biçûya Kato yê. Yê ku vê çalekiyê kiriba hevalê Çekjîn û hevalên taximê bûn. Ji ber ku taxima li wê derê hemû jî erazî nas dikirin. Hemû heval jî pêşniyarên xwe hebûn ku tevlî çalekiyê bibin.
Ez, hevalê Çekjîn û hevalê Egîd Rojhilat bi hevdure çûn. Me bi hevre got, em ê bisekinin û defikê biteqînin. Bi kelecanekê mezin me kir û nekir me nekarî biteqînin. Defika me ne teqiya. Ji ber ku di danîna defikê de kêmanî hebû. Piştî defik neteqiya em vegeriyan. Şeva din jî em weke taxim çûn. Çi dibe bila bibe pêwîst dikir ku em çalekî pêkbînin. Em weke taxim çûn û me cihê defikê guhert. Roja piştî wê em dîsa çûn. Dîsa jî me kir û nekir, ew defika me neteqiya. Em dîsa vegeriyan. Êdî hemû hevalan hêviyên xwe ji teqîna vê defikê qut kir. Pêk nehatina vê çalekiyê, êşekê mezin di hemû hevalan de ava kirin. Lê min qet hêviyênx we qut nekir û min ji hevalan re digot, bi çi şêweyî dibe em ê çalekiyekê bikin. Hevalên din jî, digotin bi mîsogerî di heman cihê de em ê darbeyekî giran li dijmin bidin. Piştî wê em weke taxim vegeriyan noqtê. Amedekariyên me hebûn.
Hinek hevalên din jî hatibûn gel me. Ew heval jî bi awayekê çalak tevlî xebatên taximê bun. Pêvajoyekê kurt bû, lê tevlîbûneke zêde hate çêkirin. Xwestekê wan jî pir hebû ku çalekî were kirin. Em her hevalekê wexta me li hevdu dinêrî, axaftina me ya yekemîn ji hevre pêwîst dike ku em çalekî bikin. Bi taybetî ji bo 30’ê Hezîranê. Ji ber ku, ew roj ji bo me pir bi wate bû. Çalekî neyê kirin, em ê zehmetiyê bikişîn. Di warê wijdanî de jî em ê ne rihetbana. Ji bo wê jî hemû lêhûrbûnên me, roja 30’ê Hezîranê bi çalekiyê me yê pîroz bikira. Her hevalekê biryara xwe ya di vî warî de hebû.
Dîsa plansaziyekê hate çêkirin. Kes hêviyên xwe qut nekir. Bû roja din, me hişedarê xwe derxist. Wê rojê min timî digot hevalan, pêwîst dike ku em herin cihê hişedar û erazî di venêrînê de derbaz bikin. Min di hundirê xwe de tiştekê hîs dikir.
Hevalekê pir israr kir ku bibe hişedar. Ew heval jî hakimiyeta xwe li ser erazî tine bû, li erazî nêrîn û dijmin şopandin pir zêde esas nedigirt. Weke deh kes ji min re bêjin here keşfekê bike. Min ji wê hevalê pirsî te erazî çawa dît, leşker heye, nîn e?.... Wê jî got, tiştek nîn e. Min jî got, temam. Lê dîsa jî dilê min ne rihet bû. Ji bo wê jî min dûrbîn girt destê xwe, min dît di cihekê de leşker hemû bi rêz di nava daran de derbaz dibin. Min dîsa ji wê hevalê pirs kir, te qet leşker dît?... Min digot, dibe ku xeyal be. Ji ber ku dijmin di mesafeyekê pir nêzî me debû. Ev ya jî dihêla ku ez hîn bêhtir bi kêlî bibim. Bi qasî panzdeh xulekan, min baş keşf kir û min dît ku leşker hemû hatine li ser kaniyê rûniştine.
Me gazî hevalan kir û wan jî meyze kir ku bi rastî jî dijmin hatiye û ev ne xeyalek e. Weke taxim me sengerên xwe girtin. Hevalê Çekjîn got, ez ê herim, ger dijmin be em ê lê bidin, ger gundî jî be em ê hinek tişt jê bixwazin. Ew û hevalekî çûn. Mesafe pir nêz bû. Hevalan gotin, bila hemû heval nekevin nav pevçûnê de. Pir bi xwînsarî, rihet çûndina ser dijmin hate çêkirin. Me li dijmin da. Wexta ku narincok hate teqandin û gule teqiyan, ji dilê min hat ku tilîlî bidim. Ji ber ku di dilê me hemû hevalan de bibû hesret ku çalekî bikin. Di hundirê saniyekê de hevalan sengerên xwe girtin. Me dît ku helîkopter daket û cenazeyên xwe rakirin. Dijmin xwest operasyonê berfireh bikin. Qada ku em lê disekinîn jî, qadekê teng bû. Gelek gule û narincok barandin li ser me. Gelek hewan, obîs û kobra li kêleka me, li pêş û paşê me xistin. Lê belê di yek hevalê de ne guman û ne jî tirs ne dihate jiyan kirin. Berovajiyê wê, dev û çavên wan hertim dikenîn.
Hevalekê binavê Abbas hebû, (şehîd ketiye) digot îro roja govendê ye û hema wêneyê hevalan dikişand. Hemû heval jî di hundirê vê coşê debûn. Di lêdana helîkopterê de, teqwiyeyekê mezin hatin. Lê hevalan hîn jî wêne dikişand, di nava coşekê mezin debûn. Bi vê coşê me hemû hevalan xwe beval kir.
Ev çalekî moralekê mezin da me. Hîn dijmin paşve nekişiya bû, hevalê Çekjîn got, hevala Sorxwîn em 30’ê Hezîranê li we pîroz dikin. Ev çalekî kelecanekê mezin di me de da ava kirin.
Wexta ku min li çavên hemû hevalan meyze dikir, evînekê gelek mezin ji jiyanê re hebû. Gelek hevalên ciwan bûn. Lê belê, bi nêzîkatiyên xwe yên hevaltiyê dihiştin ku wêrektî, moral û tevlîbûn bide çêkirin. Me dîsa jî sengerên xwe esas girtin. Me bergira xwe li himberî operasyonê girt. Me weke taxim wê rojê bi vî rengî pîroz kir. Her çiqasî bi hêjmareke kêm jî be, lê belê vê pîrozbahiya 30’ê Hezîranê hişt ku heya roja îro jî ti carî ji bîr nebe.
Di bîranînên her gerîlayekê de hem êş û hem jî keyfxweşî bi hevre ye. Piraniya wan hevalên ku cihê xwe di vê çalekiyekê de girtin jî, şehîd ketine. Ewan hevalan bi gernasî gihiştin merteba şahadetê. Lê, rastiya ku hatiye jiyan kirin ti cara ji bîr neçûye û wê neçe jî. Bi vê boneye hemû hevalên şehîd yên di vê çalekiyê de cihê xwe girtin bibîrtînim.
SPOT; çûndina keşfê û pêkanîna wê, nîvê serkeftina çalekiyê ye
Sozdar Derîk
- Ayrıntılar
Gerîlla her biharê, bi hêviyekê dikevin rê. Bi derbaz kirina çiyayên welatê xwe yên fireh, bi derbaz kirina avên ku diherikin re birêwî dibin. Ji bo ku di rojnivîs û di dilên xwe de pevçûnên nû, weke dilopekê pevçûnên azadiyê bikin hêvî, dikevin rê.
Belê, par û pêrar (2010-2011) van çaxan bû. Em jî li qadên parastina medyayê li cem gerîllayan bûn. Wê demê demsal bihar bû û cardin gerîlla bi hêviyekê mezin diketin rê. Vê carê komeke gerîllayên jin berbi hêviyê de bi rêwî dibûn. Çantayên wan li ser pişta wan û rûyê wan li rojê bû. Yanî rêwiyên xwezaya bakur bûn. Min navê vê rêwîtiya wan xist, rêwîvanên berbi hêviyê. Ji ber di çavên wê koma gerîllayên jin hemûyan de jî, hêviya hevdîtinekî azad hebû. Di nêrînên wan de ka bê wê careke din hevdû bibînin, yan jî nebînin serwer bû. Arjîn, Silav, Ronahî, Hêvî, Berfîn, Diljîn, Yerîvan, Rojda, Viyan, Ruken, Bêrîvan, Ronahî, Mizgîn…
Ew dembûn ku, van gerîllayên jin di ronahiya pêtan de bihevre vedişartin ramanên xwe. Xwe spartin tarîtiya stêrkan û wexta ku berbi hêviyê de dikenîn, rondikên xwe xwedî dikirin. Gelek gerîllayên ku di vê rewîtiyê de bûn çûn cîhana nemiriyê û di semahên çiyan de cara dawîn bû ku li avabûna rojê temaşe dikirin. Weke ku roj jî ji wana xatir bixwaze, tîrêjên xwe yên sorxunavî li nava rûyê wan dida. Ji ruyê wan bedewî, evînbarî, heskirin û dilgermî dibarî. Gelek bîranînên xweş li pey xwe hiştibûn û bi lezeke bihêz xwe ji deşt û çiyan berdan û tevlî windahiyê bibûn. Li aliyekê roj li aliyê din jî te digo qey baran dibarî. Ji ber bi evînbariya dilê xwe, her çar demsalên salê di dilê xwe de jiyan dikirin. Ji lewra bêhna axê ya ku ji biskên şahmarî dikete rayê canê wan, bi qasî ji dilê wan dihat dikişandin hundirê xwe.
Ne rengê ewran û ne jî yên demsalan, navê rêhevalên xwe, daxwazên xwe dinivîsandin li kunyeyên dilê xwe. Bi herikîna bayeke sivik re, bêrî kirinên xwe yên kur derbaz dikirin. Çavên wan her li ser şopa şûnpêyên rêhevalên wan bûn. Li tehtên ku navber didanê, li çiyayên ku lêgerîne û têde derbaz bûne, di geliyên kur de jiyan kirina elenda sibehê… Van hemû hest û xuruşiyên xwe di xendeyên xwezayê de vedişartin. Tenê çend gotin dibinê turikê hestên wan de mabû, ew jî dilê wan yekbû, baweriya wan yek bû, armanca wan yekbû…
Gelek gerîlla ji bo ku bigihin armanc û hedefa xwe, bi heskirinekê mezin berê xwe dan van rêyan. Ewana kesayetên ku di nava zor û zehmetiyê de hatine xuliqandinin. Di hundirê jiyanê de pir caran keyfxweş, pir caran jî kêliyên xemgîniyê bi hevre derbaz kiribûn. Pir caran di hundirê êşan de gevizîn, lê pir caran jî di hundirê bedewiyê de berê xwe dan asîmanên jorîn. Carna bihevre rondik barandin û carna jî bi înada dilê xwe kenîn. Lê ji van hemûyan cudatir jî, di nîvê rêya jiyan û mirinê de bêyî ku bizanin kîjan ji wan rêyan siberojên wan in, berê xwe didan rêyên zehmet.
Ev dem ji wana re demên bi wî rengî bûn ku, bi ruxmê dizanin ku mirin li ber deriye jî, lê ji bo ku xwe bigihînin armancê xwe bi evîneke mezin berê xwe didin van rêyan. Di vê rêyê de gelek berdêl hate dayîn. Gelek gerîlla bêyî ku bigihin vê xwesteka xwe canê xwe di ber vê rêyê de dan.
Di vê koma gerîllayên jin de jî ew gumana ku wê bikaribin van rêyan bi awayekê têkuz derbaz bikin û bigihin armancê xwe, di hemûyan de hebû. Destê her gerîllayekê li ser dilê wê bû.
Gelek hest bi hevre dihatin jiyandin. Yek ji van hestan jî, hestên demê veqetînê bû. Ew dema veqetînê hatibû. Dîmenên ku di van kêliyan de hatî jiyan kirin, di dilê her gerîllayekî de bi şopekê cuda mabû. Li aliyekê gelek keyfxweş bûn, lê li aliyê din jî xemgîniya ku gelek rêhevalên xwe nedîtibûn, jiyan dikirin. Heskirina wan ya ji rêhevaltiyê re di astekê mezin debû.
Veqetîn, yek ji kêliyên herî zehmet yên ku gerîlla jiyan dikeye. Lê di hemwext de yek ji kêliyên ku herî pir bîranînên xwe yên xweş jî bi hevre parve dikine. Ji lewra di her kêliya veqetînê de, bi qasî ji dilê wan tê hevdu himêz dikin. Daxwazên xwe yên dawî ji hevre vedibêjin û bi vî rengî xatirê xwe yê dawiyê dixwazin. Çi zû û çi jî derengtir, yek bi yek di wexta xatir xwestinê de, bi dilgermî û xendeyên ku li ser lêvên wan mabû, hêdî hêdî çavê xwe li bêdawî bûnê digirin. Gelek dixwestin daxwaziyên xwe, hêviyên xwe yên pêşerojê ji hevre vebêjin, lê vê carê ne stêrkek, 15 stêrk bi hevre xurucîn valatiyê. Vaye bi yekbûna ruh û dilên xwe ji hevre dinivîsandin û vedigotin zimanê jiyanê.
Bi dengê xweş yê Berfîn û Yerîvanan lê dida newaya azadiyê….
Ji çavên Hêvî û Silavan hêvî diherikîn.
Ji dilsoziya Arjîn û Rojdayan bendewariyên rojên azad dixuliqîn.
Ji xende û kenê li ser lêvên Bêrîvan û Ronahiyan evînbarî diza….
Carna weke kenê li ser rûyê xwezayê dildar, carna jî weke giriyê li rûyê mirov xwedî rastiyeke jandarin. Geh di adareke biharî de şên û şanaz in, geh di kewçêreke payîzî de xemgîn û çilmisîne. Di rastiya jiyana wan de jiyan li ser pişta mirina hespê rewane. Weke rastiya ku gerîllayên ku heman helwestê, heman pariyê, heman pevçûnê, heman rêhevaltiyê bi hevre derbaz kirine îro li cem hev, lê sibe jî di singa axê de radizin.
Wê hîn bi hevre binivîsîna çîrokên xwe yên hatina biharê. Wê bi berxwedanî û lehengiya xwe pêşwazî bikirana bêhna axê. Wê bi hevre ji çiya re vegotibana newaya dar, demsal û xwezayê. Wê ji nû de heskirina xwe di nepeniyê de veşartibana. Lê guleya rênenas ya ku dibe mirina mirovên ku bi hesreta welatê xwe jiyan dikin, wana yek û yek spart dilê axê.
Bi hevre rûniştin, bi hevre rabûn, bihevre parve kirin û bi hevre çûn cîhana nemiriyê. Ewana ti carî ji hev veneqetiyan. Di her demê de hestên wan yek bû, dilê wan ji xwezaya Garzanê re dişewitî. Wê vê carê jî çîrokên xwe yên ku di nivî de mane, di cîhana stêrkan de temam bikin. Wê bi hevre di elenda her rojê de li deriyê azadiyê bidin. Wê di destê wan de destegulên serkeftinê, di rûyê wan de girnîjkên xemgîniyê, di weciyê wan de rondikên hîlawê (soylu) û ya li pişt wê jî wê her panzdeh stêrk hebin.
Her dayîkbûnek janek xwe heye û her îsyan dibe qêrînek, dibe bangek. Her 15 gerîlla jî bûn dengê azadiya tevahî jinan. Ji lewra ewana di dilê rêhevalên xwe de nemirin û di quncika dilê her mirovhezê azadiyê de bicih bûne.
Bi vegotina rêhevalên wan, ‘‘her dilekî ku di lûtkeyên çiyan de were avêtin, ji bo wan 15 gerîllayan wê hilpeke. Jiyan kirina her hestekê întîqamê, ji bo întîqama wan wê lê bide.’’
Hindistan PENABER
- Ayrıntılar