Dema tê gotin 15’ê Tebaxê yê destpêkê tê hişê mirov heval Egîd e. Ya ku hevalê Egîd dikir Egîd çi bû?
Weke Fermandar Egîd – Mahsum Korkmaz rêberên gel û leheng di rewşên asayîde nernakevin. Di dîroka her gelî leheng û rêber hene. Ew di pêvajo yên dijwar û yên kritîk de di derbaskirin û çareserî pêşxistinê de roleke diyarker dilîzin. Ya ku rêheval Egîd dikir Egîd şert û mercên ku gelên kurd tê de bû. Wan şert û mercan lêgerîn û derkeftinekê ferz dikir. Ev derkeftin bi Pêngava 15’ê Tebaxê hate derbas kirin. Piştî wê êrîşên dijwar li dijî tevger a me çêbû. Li vî warî de hewldanên ciddî yên ji bo rêxistinê tasfiye bikin hate pêşxistin. Di wan şert û mercan de rêheval Egîd, bi komek heval ji bo li nîrxan xwedî derkevin, kete nava lêgerîn û piratîkeke dijwar. Vana encamên heval derxistibûn. Bersivdayina wî ya dem a xwe bû. Taybetmendi yê wî yê sereke ji fêrbûyînê re vekirî bû. Lêkolîner û legerînvan bû. Hîn jî destpêkê aliyekî ku şopên mayinde di dîrokê de bihêle hebû. Ji ber wê pêşbîniyên wî gelk xurt bu, pêşiya xwe didît. Baş dihesiband. Rastiya gel pir baş fam dikir, têdigîhişt. Yek ji hevalên ku girîngiya rexistinê ji bo gel dizanîbû. Ji lewra herî zêde li ser rexistingeriyê mijûl dibû. Pirsgirêk ne tenê di çend taktikên leşkerî ne. Ji xwe yê bandor bûyina leşkerî jî derxist pêş ew bû. Armanca wî ew bû ku bibe rexistingerekî xurt.
Girîngî dida însanê xwe. Bi wan ewle dibû û bawerî dida wan. Li gor derfet an perwerde dikir. Li gorî derfeta însan pêşdixist û dida karkirin. Ji lewra yên bi wî re biba tu car li paş an jî bêkar nedima. Teqez di cihekî de dinîrxand. Dema dinîrxand – Di jiyan a wî de tê zanîn- di dema xwe de însanê dixwest dikarî bû biafiranda. Dikarî bû kabiliyet bida û îrade-vîn- pêşbixista. Di vê rewşê de baweriya mirov pê zêdetir dibû. Him di aliyê civaknasî û him jî aliyê psikolojîk însan dinîrxand, ew bilind û mezin dikir. Yek ji taybetmendi yên diyarker ê heval Egîd jî ev bû.
Cardin çawa di çalakiyê de li herî pêşbe li govendê de jî li hêrî pêşbû. Li cil û berg ê xwe, li rêk û pêk bûyina xwe miqate bû. Xwedî pergal bû. Xebateke bi disiplîn hebû. Xwe bi xwe bername ya xwe çêdikir. Ji xwe wê demê rojnivîs nedigirt. Ajanda yek wî hebû. Faaliyetên rojane belge dikirin. Pêşbînî yên wî xurt bû. Pêşiya xwe didît.
Şahadeta Heval ê Egît bandorek çawa li tevgera gerîla kir?
Şahadet a Heval Egîd di çapemeni yê de cîhê xwe girti bû. Ji xwe dijmin jî ev baş nîrxan dibû. Herweha ji bo wan bibû çavkani ya moralê. Bi şahadeta Heval Egîd êrîşên dijmin jî zêdetir bibû. Herweha bûyera şahadetê şibandibûn serhildan ên din. Hate gotin vaye ‘Çawa dibe neha fermandarê gerîla hatiye kuştin. Ji neha û şûn ve belavkirin û dîl girtina wan wê ne zehmet be.’ Êrîş jî hinek li gor vê hatibû amade kirin. Ji ber ku bi şahadeta hevalê Egîd hewl didan têkili ya gel û gerîla ji hev qut bikin. Di hatina ser gerîla de bi temkîn bûn. Di hin herêman de di aliyê leşkerî dixwestin însîyatîfê bigrîn dest ê xwe. Li gor vê jî êrîşê xwe zêde kiribûn.
Ji xwe gerîla herdem fermandarekî bi vî rengî geriya. Di her dema tekoşînê valati ya vî hevalî hate hîs kirin. Herdem diltengî ya wî hate kişandin. Gelek caran ji bo valati ya wî were dagirtin mudaxele ya rêxistin û tevgerê çêbû. Lê neha jî ne ku li bendemayîne lê valatiya Heval Egîd hîn jî tê hîskirin. Îro jî xuyadike. Dema mirov jiyan kesayet û pratîka Heval Egîd tîne ber çavên xwe di her demê de tengasî, zehmetî, dijwarî û xetimandinê wê heye. Ya herdem tê bîra mirov tempo ya xebat, hêza nîrxandin û pêşbînî ya wi ye. Ev valatî herdem hate hîs kirin.
We şeva herî dawî ya berî Heval Egîd şehîd bikeve bi hevre derbas kir. Hûn dikarin bûyera şahadetê vebêjin?
Hin rêze çalakî hebûn. Hebûna dijmin ya li herêmê ferq kiribû. Hevalê Egîd derketi bû keşfa dijmin. Li dijmin digeriya. Wê demê ji bo têkoşînê bilind bike, hassasiyet û rastiye gerîla îspat bike gelek xebat û hewldanên wî hebûn. Di wê mijarê de pir bi coş û moral bû. Wê demê ku dijmin hewldida pêşî l ime bigre, destê xwe bilind kir û got ‘dijmin ê alçax, pespaye! Qîrek da. Pişt re xwest pêşî li dijmin bigre. Ji xwe pêwist bû koma me hinekî bêhna xwe veda. Koma me heta 12.00-01.00’ê şevê bêhna xwe veda. Erazî guncav bû. Agir jî hatibû vêxistin. Dijmin nikarî bû bihata ser me. Koma me bi araste bû. Ji xwe Heval Egîd li ser hemû karî disekinî. Valatî û lawazî nedida dijmin. Wî tu car nedipejirand ku dijmin, gerîla bixe kemînê. Digot ‘Gerîla yek tu car nakeve kemînê.’ Di rastiyê de heval Egîd bûyer ji berê ferq kiribû. Dizanî bû wê dijmin were ser me. Ji xwe erazî, erazî yek pir tevlihev bû. Lê peşengê me yên herêmî me di vê mijarê de şaş kirin. Me birin cîhê dijmin me ferq kiribû. Lê belê plan pir cûda bû. Çawa bû, rêberê me erazî şaşkirin. Beriya şahadetê bi çend deqa mke ferq kiribû. Di berf ê de şopê wan hebû. Yên li pêşiyê hişyar kiribû:‘Hişyar bin’ dijmine û di pêşi ya me çûne.û şopên berfê diyar bû. Nû deras bibûn. Hîn em dused metre nemeşiya bûn, pevçûnê destpê kir. Wê şevê tiştekî berbiçav nebû. Pir bi rêk û pêk û bi disîplîn bû.
Belê we çawa ferq kir ku Hevalê Egîd şehîd ketiye?
Me ferq nekiribû. Kesî cihê Heval Egîd şehîd ketî bû nizanî bû. Wê demê grup bi rêk û pêk pêş de diçû. Ji xwe dema pevçûn derketibû komek ji me di pevçûnê de bû. Di navbera me de girik(kupik) hebû. Tenê yê pêşî dikarî bû pevçûnê bike. Yên li paşiyê nikarî bûn şer bikin. Bi kemîna dijmin çekên heval a li bûnguhê hevûdû ketibû. Ew qas nêzî hevû dû bûn. Pevçûn demekê liberxweda. Yên li pêş vekişiya bûn. Ji xwe tava heyvê bû. Kesî nizanî bû Hevalê Egîd şehîd ketiye. Hevalekî birîndar nêzî wî bû. Hevalê birîndar hevalê Qalender İlhan bû. Piştre grup kom bû. Pirani ya grubê nizanî bû ku heval Egîd şehîd ketiye an na. Grub hinekî zêde bû. Piştre em çûn baregeh a xwe. Danê serê sibê bû. Li gor pevçûnê divê em bi cîh bibûna. Piştî nîvro ji radyo yê hate bihîstin. Hevalê Egîd şehîd ketibû. Heta ji radyo yê hate bihîstin kesî îhtîmal nedida tiştek wusa. Eger bihata zanîn, derfetê wan ê cenaze anînê hebû. Ji xwe ne cîhekî ku dijmin karibe venêrîn ê bike.
Peyvek e wî ya we bihîsti bû hebû?
Fermandar Egît digot ‘Divê gerîla yek her tim coş a xwe ya nû bû ne biparêze.’ Cardin digot ‘Gerîla yekî nû divê tu car nekeve kemînê.’ Yek ji hevalên hişk bûn û nerm bûnê herî baş pêk tianî bû. Hêza wî ya îkna kirinê hebû. Lê di heman demê de dema pêwist kir tiştekî erênî hebe dikarî bû wî qut bike. Cîhê ku divê tawîz neyê dayîn, nedida. Milê wî yê bi rik hebûn. Bi israr bû. Di rasti yan de hertim israr dikir.
Hûn dikar in bîranîneke xwe bi me re parve bikin?
Demekê grub a me ji bo çalakiyê amadekarî dikir. Emê hilkişiyana ser kaşekî. Ew li pêş diçû. Taybetmendiyek min hebû, ku yek li pêşiya min biçe nikarim di rê de biçim. Erazî baş nasdikir. Demekê zîvirî, lê min berdewam kir. Min xwe li tahtan da. Cîheki asê bû. Pirsgirêk a min a hilkişandinê nebû. Lê ez hatim cîhekî wusa ku nekarim dakevim jêr nejî derkevim jor. Ji xwe bi vê rewşê pir aciz jî bibûm. Ji bo alîkariyê bidin min bang li hevalan kir. Hevalê Egîd çibû aliyê din. Ez hatibûm kortaleke wusa ku biketibama ezê pirtik pirtîkî bibûma. Ne gengaz bû ku derbiketibûma jor ê jî. Her ku diçû hêza min diqediya. Ji xwe ne gengaz bû ku derketi bûma jorê jî. Carekê min dît li ser tahtê dikeniya. Ji min pirsî gote ‘tu çi dike’ Min jî got e ‘zû alîkariyê bide’, wî jî şûtika xwe derxist û min ji wir rizgar kir.
- Ayrıntılar
BRAHÎMÊ ZER - RAMAZAN TOPTAŞ
Rêheval Îbrahîm; ew qasî ku çavên te kûr in, ji bona ku dîrok û serpêhatiyên ku te di 25 salan de jîn kir fêm bikim, daqul dibim û her carê ez di hundirê wan de, biriqandinên giravan hîs dikim. Bêhna giravan ji te difûriya. Ji ber ku tu her dem bi rojê re sadiq mayî û te tu carî hêviyên vî gelî û şehîdan li erdê nehîşte û tu bi jiyan û felsefeya xwe, bûyî rênîşanderê nifşên li pey xwe.
Şoreşgerî qedîm û hevalê rojê, rêheval Îbrahîm. Ji bona me, nasîna we, hesteke pîroz û ezmûneke ku emê tu carî ji bîr nekin bû. Te bênavber bi Roja giravan re rêhevaltiyeke tam kir û tu bûyî hogirek ji dil. Ev pratîka te her tiştî diselmîne. Bi nasîna te, min nirxên rêhevaltiyê û wateya têkoşîn û jiyanê fêm kir. Ew ezmûn û bîranînên we yên ku mîna zeryanan bûn û bixwe dîroka vê tevgerê bûn. Hezar xwezî me zêdetir sûdwerbigirta. Lê me ji ku bizanibûna, tu yê bi îxaneteke bêwext ji nav me koç bikî û bi rûyekî ken tevlî karwana pakrewanan bibî.
Li pey te girî digirîn rêheval Îbrahîm. Ji ber ku we li van çiyayan jîna ku nemabû seridande, we evînên baskokirî ji nû ve da jiyandin û we hêviyên pêşerojê yên berxwedaniyê bi me da tamijandin. Ma hindik e, ta ji 78’an heta roja şehadeta xwe, bi evîneke mezin û ku nedihejiya bi dozê re girêdan. Ma hindek e, di her qada şer pêşengîkirin û di her bihostek vê axa pîroz gerîlatî kirin.
Her ku tu tê hişê me, li ber çavên me, fermandarê pîroz û mezin Egîd, bi bişirînekê şûna te digire. Ji ber ku te bi têkoşîna xwe, fermandariya Egîd di nava rêxistinê de, da jiyandin. Ma ne tu bûyî, piştî pêngava guleya yekem a 15’ê Tebaxê, bi fermandar Egîd re li Botanê, ji bona ku berdewamiya û domdariya vê pêngavê bikî û veguhezînî xetê, çi ket ser milê te, te anî cî. Ma belasebe hevalan ji te re digotin hevalê Zehmetkêş. Te bi baweriyeke mezin, bi vîn û îradeyeke ku tu carî naheje, di dîroka şerê azadiyê de, bi serkeftinên xwe mohra xwe li dîrokê xist.
Hevalê Îbrahîm; bila bigirîn ew çiyayên qedîm piştî çûyîna te; bila bigirîn deşt, çiya, dol û zozanên Kurdistanê ku bûne şahidê mêrxasiya te û mirovperweriya te. Ma wisa hêsan e, pejinrandina vê yekê.
Li hemberî vê yekê dilê me li ber teqawitbûne ye...
Vê mehê meheke sor e, bi rengê xwînê ya ku ala mirovantiyê û sosyalîzmê rengê xwe jê girtiye. Ne pêjeroj dihêle ku em dûr bikevin û ne jî paşeroj dihêle em ji hev dûr bimînin. Vê mehê ji mehan kesk e,ji ber ku te bi tîrêjên xwe yên hêviyê, beyarên ku rengezer bûbûn hêşîn kir. Vê mehê meheke spî ye û em bi hêrsa di nava dilê xwe de hemû şembelîlk û berfên li quntarên Kurojahro dihelînin, ku ev çiya bûn şahidê vê berxwedanî û trajediyê.
Çokên min dilerizin û çiyayê govendê zêmaran dibarînin. Te dilê xwe di nava çiyayên azadiyê de kêlî bi kêlî û gav bi gav veşart.
Rêheval Îbrahîm, qet xeman nexwe, waye zarokên rojê û êgir, kefle bi kefle li pey vî dilî ne û ewê bîranînên te, bidin jiyandin.
Oxir be Fermandarê me!
Hevalê vî yê tekoşînê
- Ayrıntılar
Wê rojê ez pir westiya bûm. Ji kûrahiya canê min jan diçû, careke din çavên min şil bûbûn û lê ew dem tu hate bîra min… Ez pir li te digeriyam û min gelek pirsa te kir. Lê gotin em nizanin. Mixabin min nedizanî ku Sema navê xwe kiriye agir. Ez wekî dîna li te digeriyam… Kolan bi kolan ketim, lê dema min tu dîtî wê demê hêdî agir gur bibû. Te jiyan bi xweşikbûna xwe xemiland wekî gula biharê…
Rihê Semayê di nava azadiya mirovahiyê de û wekî pirpirîkê difiriya li ser ezmanê welatê min. Tu bûyî giyaneke cuda û êdî navê Semayê her tim li ser zimanan bû. Dema ku bi bîr tînin bi hezaran dil ji ber te diêşin. Rondikên çavan bê gazinc mîna rûbaran diherikin.
Hevala min, bi rastî gotinên te tu carî ji bîra min naçin. Her tim di xewnên min de min hişyar dikî. Sema ji jiyana me re bû mînak. Rojek hişê min ne li serê min bû ez gelekî xemgîn bûm. Dema ku serê sibê em diçûn silavdayîna şehîdan, xebera te ji me re hat. Tîna agirê te em germ dikirin. Ez rûniştim û bêdeng mam. Deng ji min dernediket. Ew dem min nedizanî ku hevala Sema bi kûrahî agirê xwe tevî agirê azadiyê kiriye. Agirê te bala min kişand û dilê min şewitand. Min li ber televîzyonê li wêneyên te mêze dikir û di çavên te de hêviya jiyanê hebû.
Biriqandina di hundirê çavên te de, mîna stêrka li ezmanan xwe sipart heyvê û li dora heyvê semah girtibû.
Di despêkê de min nexwest ku ez ji vê yekê bawer bikim. Lê belê niha ez di wê baweriyê de me ku hemû heval wê bersiva te bidin. Min nekarî ez te zû bi zû fêm bikim. Lê piştî wê ez gihîştim kûrahiya rastiya jiyanê. Tê bersiva sereraskirina jiyanê bi canê xwe da. Ji ber ku hezkirina ji bo welat beriya hemû tiştî ye. Te bi bîr xist ku bedelê azadiyê bi canê xwe da.
Dem derbas dibû. Em rabûn û meşiyan ber bi derketina rojê re. Hevala Sema ji derûniya mirov fêm dikir. Ezmûna pêşerojê ye. Helwesta hevala Sema bi xwe ezmûnek bû. Ew bû hevkariya di navbera azadiyê û jiyanê. Evîndar û rêwiya riya dirêj.
Wekî evîndarekê ez li benda te me. Lê tu çûyî û te ez bi tenê hîştim. Lê ez dîsa li te digerin da ku ez te bibînim, biçim û bigihînim zozanên dilê te. Bi xwedawendan re di civata sirûştê de keça agir li wir rûniştiye.
Kaynak: Bydigi Forum
Xwedawenda azadiyê Sema, ji bo ku em bibin bersiva demê divê bigihîjin rastiya hevala Sema. Her dilê reşbûyî divê bi rastiya Semayê ronî bibe.
Beritan Viyan
- Ayrıntılar
Wê rojê ez pir westiya bûm. Ji kûrahiya canê min jan diçû, careke din çavên min şil bûbûn û lê ew dem tu hate bîra min… Ez pir li te digeriyam û min gelek pirsa te kir. Lê gotin em nizanin. Mixabin min nedizanî ku Sema navê xwe kiriye agir. Ez wekî dîna li te digeriyam… Kolan bi kolan ketim, lê dema min tu dîtî wê demê hêdî agir gur bibû. Te jiyan bi xweşikbûna xwe xemiland wekî gula biharê…
Rihê Semayê di nava azadiya mirovahiyê de û wekî pirpirîkê difiriya li ser ezmanê welatê min. Tu bûyî giyaneke cuda û êdî navê Semayê her tim li ser zimanan bû. Dema ku bi bîr tînin bi hezaran dil ji ber te diêşin. Rondikên çavan bê gazinc mîna rûbaran diherikin.
Hevala min, bi rastî gotinên te tu carî ji bîra min naçin. Her tim di xewnên min de min hişyar dikî. Sema ji jiyana me re bû mînak. Rojek hişê min ne li serê min bû ez gelekî xemgîn bûm. Dema ku serê sibê em diçûn silavdayîna şehîdan, xebera te ji me re hat. Tîna agirê te em germ dikirin. Ez rûniştim û bêdeng mam. Deng ji min dernediket. Ew dem min nedizanî ku hevala Sema bi kûrahî agirê xwe tevî agirê azadiyê kiriye. Agirê te bala min kişand û dilê min şewitand. Min li ber televîzyonê li wêneyên te mêze dikir û di çavên te de hêviya jiyanê hebû.
Biriqandina di hundirê çavên te de, mîna stêrka li ezmanan xwe sipart heyvê û li dora heyvê semah girtibû.
Di despêkê de min nexwest ku ez ji vê yekê bawer bikim. Lê belê niha ez di wê baweriyê de me ku hemû heval wê bersiva te bidin. Min nekarî ez te zû bi zû fêm bikim. Lê piştî wê ez gihîştim kûrahiya rastiya jiyanê. Tê bersiva sereraskirina jiyanê bi canê xwe da. Ji ber ku hezkirina ji bo welat beriya hemû tiştî ye. Te bi bîr xist ku bedelê azadiyê bi canê xwe da.
Dem derbas dibû. Em rabûn û meşiyan ber bi derketina rojê re. Hevala Sema ji derûniya mirov fêm dikir. Ezmûna pêşerojê ye. Helwesta hevala Sema bi xwe ezmûnek bû. Ew bû hevkariya di navbera azadiyê û jiyanê. Evîndar û rêwiya riya dirêj.
Wekî evîndarekê ez li benda te me. Lê tu çûyî û te ez bi tenê hîştim. Lê ez dîsa li te digerin da ku ez te bibînim, biçim û bigihînim zozanên dilê te. Bi xwedawendan re di civata sirûştê de keça agir li wir rûniştiye.
Xwedawenda azadiyê Sema, ji bo ku em bibin bersiva demê divê bigihîjin rastiya hevala Sema. Her dilê reşbûyî divê bi rastiya Semayê ronî bibe.
Beritan Viyan
- Ayrıntılar
Jiyanê bi hemû hestên xwe dixwest bibe mêvanê wan rojên ku hevaltiyê çavê xwe ji ser hev radikirin. Ji bo ku bibîne xweşikbûna wan hêviyên ku ji nûve şîndibûn û ji nûve dixwestin xwe ji dergûşê bavêjin û bikaribin li ser piyê xwe bi tena serê xwe bimeşin û gavê xwe bi bawerî pêş de bavêjin. Rasteqîna vê jiyanê ewe ku mirov di hundurê vê rastiyê de xwedî cihekî cuda ye. Ji ber ku dema mirov gava xwe avête ser rûyê vê xaka dûr û dirêj, bi gelek tiştan re rûbirû hat. Ji lewra tim dixwest ku li cihekî bi ewle bisekne û di hundurê wê jiyanê de bikaribe azad bijî. Hevalê Qehreman jî yek ji wan insanan bû, ku dixwest ciwaniya xwe di nava rewşekî aramî û bê şer de derbasbike. Her wiha dixwest ku vê ciwaniya xwe li welatê agir û rojê derbasbike. Jiyaneke dûrî şer, pevçûn, kuştin û zordariyê be. Lê sed heyf û mixabin, ev miraza wî bi cîh nehat. Ji ber ku rewşa di Kurdistanê de dihat jiyankirin û heyanî niha jî tê jiyîn, ev derfet û jiyana ku hevalê Qehreman dixwest pêk nehat û mîrazê ev daxwaz jê re gelek dît. Dixwest weke koçerekî di nava axa weletê xwe de azad bigere û çavê xwe ji xweşikbûn, delaliya Kurdistanê têrbike. Her weha
- Ayrıntılar
Sal 2007’an roja 7 ê meha Cotmehê em li qada Gabarê bûn û ji ber ku em tim di nava liv û lebatê de bûn her gav em weke nêçîrvanê ku li nêçîra xwe digere di nava hazirî û amedekariyan de bûn. Ji ber vê yekê ez dixwazim ji were behsa vê çalakiyê bikim, ji ber ku çalakiya Gabarê cihekî xwe yê taybet di nava hemû hevalan de heye. Çalakî bi vî awayî hate kirin, ji xwe berî vê çalakiyê hevalan dixwestin leşkerê ku lûtke bi roj digirtin û bi şev diberdan bêxin kemînê, lê ev çalakî li gorî ku dihate xwestin nemeşiya û çalakî pêknehat. Ji ber vê yekê dema ku heval ji çalakiyê bi şûn ve zivirîn moralê hemû hevalan xirab bûbû Roja din biştî çalakiyê hevalê ku lûtkeyê jor digirtin û weke çavdêran, derdor dikirin bin hakimiyeta xwe, xeber dan ku dijmin di nava hereketê de ye. Wê çaxê me bi şiklê çar yekîneyan xwe parçe kir. Yekîneyek ku hevalê Adil fermandarê wê bû û yekîneyek havala Gulbehar berisyarê wê bû, yekîneyeke din jî ez li ser disekinîm û yek jê jî hevalê Bedran li ser disekinî.
- Ayrıntılar